Facebook
Bunt Młodych Duchem
Książki polecane:
Licznik odwiedzin:
Dzisiaj: 101
W tym miesiącu: 1149
W tym roku: 34669
Ogólnie: 344962

Od dnia 21-09-2006

Bunt Młodych Duchem

Pamięci Mistrza narodowej pieśni ukraińskiej

Autor: Jaroslaw Serednicki
13-07-2016

2 kwietnia w Kijowie w 87. roku życia zmarł Leopold Jaszczenko — wybitny ukraiński folklorysta, kompozytor i wieloletni dyrygent chóru etnograficznego „Gomin”. Chóru, który w roku 1989 pierwszy w Ukrainie zaśpiewał na scenie w Kijowie hymn narodowy „Szcze ne wmerła Ukraina…”.   Przedtem L. Jaszczenko, jako aktywny dysydent, był stale prześladowany przez władze komunistyczne, włącznie z wykluczeniem ze Związku Kompozytorów.

Pamiętam dobrze dwa spotkania z Maestro i chórem „Gomin” w czasach przywracania niepodległości Ukrainy.
 Pierwsze z nich we Lwowie 22 stycznia 1990 roku. Było to jeszcze w Pałacu Kultury im. Juria Gagarina. Perłą w repertuarze patriotycznego chóru była dawna pieśń kozacka „Graje sinie morze”: „Falowało pod słońcem morze, niosły się jak strzały czajki kozackie do brzegów tureckich. Pilnujcie się janczarzy — czas odwetu nadszedł”. A dalej znów szeroko, jak step ukraiński, chór śpiewał razem z zebranymi hymn Ukrainy, „Rewe ta stogne Dnipr szyrokyj” i „Zapowit” do słów Tarasa Szewczenki.
Drugie spotkanie z Leopoldem Jaszczenko było w lipcu 1991 roku w sławnej stolicy kozackiej Baturynie na Czernihowszczyźnie. Na konferencji ku czci hetmana Iwana Mazepy niewielki klub miejski nie pomieścił wszystkich. Usiedliśmy na ławkach lub prosto na trawie w sadzie i słuchaliśmy referatów. Raptem od drogi zabrzmiała pieśń siczowa „Hej, tam na górze Sicz ide …”. Rozpoznając, że to ziomki, pytamy — skąd? Odpowiedź: — z Kijowa. A kto w Kijowie zaśpiewa tę pieśń, jak nie chór  Jaszczenki?!
—  Jak dojechali?
 — Dobrze, bez przygód.
 Oczywiście, dobrze, bo rok wcześniej na drodze z Kijowa do Czernihowa autobus z chórem Jaszczenki zatrzymała milicja i „Berkut” z „demokratyzatorami” (pałkami gumowymi). I nie tylko nie puścili na święto kozackie, ale pobili — mężczyzn, kobiety i deputowanego Rady Wierchownej Wasyla Gudymę.
W Baturynie w 1991 roku chór Leopolda Jaszczenki śpiewał wieczorem pieśni patriotyczne na szerokim polu przy domu Wasyla Koczubeja (który zdradził hetmana), bo był to jedyny ocalały dom w spacyfikowanym Baturynie. 2 listopada 1708 r. całe miasto razem z jego ludnością, włącznie z kobietami i małymi dziećmi, zniszczyły wojska moskiewskie pod dowództwem prawej ręki cara Piotra I — Aleksandra Meńszykowa.
Nazajutrz, w drugim dniu uroczystości odbył się trzykilometrowy pochód obywateli miejscowych i gości z Kijowa, Lwowa, Czernihowa, z Baturyna na Gonczarówkę do miejsca byłej twierdzi hetmana Iwana Mazepy, zniszczonej w 1708 r. przez wojska moskiewskie. Tam odprawiono Mszę za poległych w walce Kozaków i niewinnie zamordowanych cywilów Baturyna. Następnie poświęcono płytę pamiątkową na pomniku ku czci hetmana Iwana Mazepy.

Jarosław Serednicki
Lwów